1. Is AI een kans of een bedreiging?

“Allebei. Je kunt niet zeggen dat AI alleen een doemscenario is, maar ook niet dat het een economisch walhalla is. Het is én-én. Wat wel zeker is: de impact is groot. Dit is geen kleine ontwikkeling die weer overwaait. Dit is een technologische sprong, vergelijkbaar met de komst van internet of de stoommachine.”

2. Voor wie is de impact het grootst?

“De impact van AI is niet voor iedereen hetzelfde. Wat we zien, is dat werkgevers en werknemers vaker kansen zien, terwijl zzp’ers zich meer zorgen maken. En dat is logisch. Als je minder bescherming hebt, voel je de risico’s eerder en harder.”

3. Wat verandert er in werk voor makers?

“De verandering is tweeledig. Je hebt de artistieke en ethische kant: wat mag AI doen met jouw werk, je stijl, je stem? Wat betekent dit voor de kunst? Aan de andere kant heb je het verdienmodel: wat gebeurt er met opdrachten en inkomen? Werk verdwijnt, maar er ontstaan ook nieuwe mogelijkheden. Je kunt bijvoorbeeld ineens in andere talen werken met behulp van AI. Maar dan volgt wel meteen de vraag: wie verdient eraan, en onder welke voorwaarden?”

4. Wat is het risico als we niks doen?

“Het risico van niets doen is dat de ongelijkheid in de sector groter wordt. Je ziet nu al dat grote partijen makkelijker profiteren van AI, terwijl zelfstandigen de risico’s dragen. Als je dat niet direct goed reguleert, krijg je een steeds grotere kloof. En je wil juist dat iedereen kan meedoen en profiteren.”

5. Wat is er nu nodig?

Om fair practice waar te maken zijn duidelijke regels en afspraken nodig over toestemming, transparantie en eerlijke vergoedingen. Werkenden geven ook aan dat ze behoefte hebben aan richtlijnen die aansluiten op de praktijk. Wat mag wel, wat niet? Hoe verdeel je inkomsten eerlijk? Hoe beschermen makers hun rechten? Dit is een transitie van de arbeidsmarkt. En die moet je in goede banen leiden. Daar ligt een belangrijke rol voor de overheid, maar zeker ook voor een vakbond zoals de Kunstenbond.”

Benieuwd naar de uitkomsten van het onderzoek en wat dit voor jou betekent? Je leest het hieronder.